Tütün Kontrolü Çalışma Grubu
“Tütün Kontrolünde Meslek Örgütlerinin ve Uzmanlık Derneklerinin Sorumlulukları” Sempozyumu
25 Ekim 2025, Cumartesi (9.00-17.30)
TTB Yerleşkesi, Ankara
Özet Bilgi;
Açılış konuşmalarını TTB Tütün Kontrolü Çalışma Grubu adına Dr. Dilek Aslan ve TTB Merkez Konseyi Başkanı Dr. Alpay Azap yaptı. Programın ilk oturumunda, “Tütün Kullanımı: Ekonomi Politik Nedenler ve SWOT Analizi” başlıklı konferans gerçekleştirildi. Bu oturumda, TTB Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu (UDEK) Yürütme Kurulu üyesi Dr. Osman Elbek konuşmacı olarak yer almıştır. “Tütün Kontrolü Tehditlerinin Güncel Durumu” başlıklı oturumla devam eden Sempozyumun ikinci bölümünde Türk Toraks Derneği’nden Dr. Pelin Duru Çetinkaya, elektronik ve ısıtılmış tütün ürünleri hakkında bilgi verirken; Halk Sağlığı Uzmanları Derneği’nden Dr. Dilek Aslan, uluslararası sağlık örgütlerinin bu konuda yaptığı uyarıları değerlendirilmiştir. Konuşmaların ardından, tütün kontrolüne yönelik yol haritasını oluşturmak amacıyla üç çalışma grubu oluşturulmuştur. Gruplarda; çocuklar, gençler ve kadınlar gibi risk gruplarına yönelik çalışmalar, endüstrinin yeni taktikleri ve meslek örgütleri ile uzmanlık derneklerinin ortak mücadelesi konuları tartışılmıştır. Çalışma guruplarının sunumları ile devam eden sempozyum tütün kontrolüne dair yol haritasının belirlenmesinin ardından geri bildirimlerin alınmasıyla sona ermiştir.
Katılımcı Kurumlar ve Temsilcileri (kurum adı alfabetik)
Tütün kontrolü ile güncel tehditlerin farkında olarak TTB ve uzmanlık derneklerinin tütün
kontrolündeki sorumlulukları üzerinden kısa ve orta dönemde yol haritasının belirlenmesi
amaçlanan sempozyuma aşağıda yazılı olan kurumlar temsilcileri ile katılım sağlamıştır.
Ağrı-Kars-Ardahan-Iğdır Tabip Odası (Dr. Emine Baran Deniz)
Akciğer Sağlığı ve Yoğun Bakım Derneği (Dr. Akın Kaya)
Ankara Kent Konseyi Halk Sağlığı Kolu (Hüseyin Ülker)
Ankara Tabip Odası (Dr. Kemal Oskay)
Diyarbakır Tabip Odası (Dr. Levent Akyıldız)
Edirne Tabip Odası (Dr. Haydar Celal Karlıkaya)
Eskişehir-Bilecik Tabip Odası (Dr. Fatma Tansu Sakarya)
Halk Sağlığı Uzmanları Derneği (Dr. Dilek Aslan)
Hatay Tabip Odası (Dr. Sami Reyhan)
İşyeri Hekimleri Derneği (Dr. Hülya Çamlıbel)
İzmir Tabip Odası (Dr. Oğuz Kılınç)
Kocaeli Tabip Odası (Dr. Ülkü Başdaş)
Mersin Tabip Odası (Dr. Nasır Nesanır)
Patoloji Dernekleri Federasyonu (Dr. Hayriye Tatlı Doğan)
Sağlığa Evet Derneği (Dr. Osman Elbek)
Türk Cerrahi Derneği (Dr. A. Keşşaf Aşlar)
Türk Hemşireler Derneği (Uz. Hem. Yeter Yılmaz Temizkan, Hem. Ezgi Üner)
Türk Kardiyoloji Derneği (Dr. Ajar Koçak)
Türk Nöroşirurji Derneği (Dr. Gürkan Berikol)
Türk Tabipleri Birliği (Dr. Alpay Azap)
Türk Tabipleri Birliği Emekli Hekimler Kolu (Dr. Fatma Tansu Sakarya)
Türk Tabipleri Birliği Halk Sağlığı Kolu (Dr. Nasır Nesanır)
Türk Tabipleri Birliği İnfodemi Mücadelesi ve Yönetimi Çalışma Grubu (Dr. Levent Akyıldız)
Türk Tabipleri Birliği Kadın Hekimlik ve Kadın Sağlığı Kolu (Dr. Sevinç Yılmaz Yeltekin)
Türk Tabipleri Birliği Pratisyen Hekimler Kolu (Dr. Zafer Çelik)
Türk Tabipleri Birliği Şiddet Çalışma Grubu (Dr. Oğuzhan Sepetçigil)
Türk Tabipleri Birliği Tıp Öğrencileri Kolu (Jiyan Yıldırım)
Türk Tabipleri Birliği Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu (Dr. Osman Elbek, Dr. Filiz Ak Azar)
Türk Toraks Derneği (Dr. Pınar Bostan, Dr. Remziye Can, Dr. Sinem Can Oksay, Dr. Pelin Duru
Çetinkaya, Dr. Oğuz Kılınç, Dr. Fatma Arslan)
Türk Yoğun Bakım Derneği (Dr. Hülya Türkan)
Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği Ankara Şubesi (Dr. Elif Aktı Çakır)
Türkiye Psikiyatri Derneği (Dr. Fatma Mükerrem Güven)
Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği (Dr. Hatice Çetindoğan)
Türkiye Ulusal Alerji ve Klinik İmmünoloji Derneği (Dr. Ayşe Füsun Kalpaklıoğlu)
Program
9.00-9.30 Kayıt
9.30-10.00 Açılış
Tütün Kontrolü Çalışma Grubu Adına, Dr. Dilek Aslan
TTB Merkez Konseyi Adına, Dr. Alpay Azap
10.00-10.30 Konferans: Tütün Kullanımı: Ekonomi Politik Nedenler ve SWOT Analizi
Oturum Başkanı Dr. Alpay Azap, Türk Tabipleri Birliği
Konuşmacı Dr. Osman Elbek, Türk Tabipleri Birliği UDEK Yürütme Kurulu
10.30-10.45 Ara
10.45-11.45 İkili konferans: Tütün Kontrolü Tehditlerinin Güncel Durumu
Oturum Başkanı Dr. Kemal Oskay, Ankara Tabip Odası
Konu ve
Konuşmacılar
-Elektronik Ürünler, Isıtılmış Tütün Ürünleri
Dr. Pelin Duru Çetinkaya, Türk Toraks Derneği
-Uluslararası Sağlık Örgütlerinin Uyarıları Hangi Çerçevede?
Dr. Dilek Aslan, Halk Sağlığı Uzmanları Derneği
11.45-13.00 Ara
13.00-15.00 Yol Haritası İçin Çalışma Grupları Çalışmaları: Ne yapmalı?
Gruplar ve
Kolaylaştırıcılar
Grup 1: Risk Gruplarına Yönelik (özellikle çocuk, gençlik, kadın, vb)
Kolaylaştırıcılar
Dr. Mükerrem Güven, Türkiye Psikiyatri Derneği
Dr. Nasır Nesanır, Türk Tabipleri Birliği Halk Sağlığı Kolu
Grup 2: Endüstri Taktiklerine Yönelik
Kolaylaştırıcılar
Dr. Levent Akyıldız, Diyarbakır Tabip Odası, Türk Tabipleri Birliği İnfodemi
Mücadelesi ve Yönetimi Çalışma Grubu
Dr. Haydar Celal Karlıkaya, Edirne Tabip Odası
Grup 3: Meslek Örgütleri ve Uzmanlık Dernekleri Mücadelesi
Kolaylaştırıcılar
Dr. Oğuz Kılınç, İzmir Tabip Odası, Türk Toraks Derneği
Dr. Emine Baran Deniz, Ağrı Kars Ardahan, Iğdır Tabip Odası
15.00-15.30 Ara
15.30-16.30 Grup Sunumları* ve Yol Haritasında Uzlaşı
*Sunumlar grup içinde belirlenen temsilci tarafından yapılmıştır.
16.30-17.00 Çalışma Sistematiğinin Netleştirilmesi
17.00-17.30 Geribildirim, Katılım Belgelerinin Takdimi ve Kapanış
Grup çalışmaları için
anahtar sorular
1. Konuya duyulan gereksinimin
gerekçeleri
2. Mevcut tehditler
3. Mücadele yöntemleri (ulusal ve küresel önlemler dahil)
4. Nasıl gerçekleştirileceği
5. Basın, vb. için üretilecek en az beş mesaj
6. Konuya özel belirtilmek istenenler
Çalışma Grubu 1:
Risk Gruplarına Yönelik (özellikle çocuk, gençlik, kadın, vb)
Kolaylaştırıcılar (soyad alfabetik)
Dr. Mükerrem Güven
Dr. Nasır Nesanır
Katılımcılar (soyad alfabetik)
Dr. Elif Aktı Çakır
Dr. Dilek Aslan
Dr. Sinem Can Oksay
Dr. Hülya Çamlıbel
Dr. Hayriye Tatlı Doğan
Hem. Ezgi Üner
Hem. Yeter Yılmaz Temizkan
Sn. Hüseyin Ülker
Dr. Sevinç Yılmaz Yeltekin
Toplantı tanışma etkinliği ile başlamıştır. Tartışma akışı için belirlenen anahtar sorulara verilen yanıtlar aşağıda sunulmuştur.
1.1. Konuya duyulan gereksinimin gerekçeleri 1
Kadınlar ve çocuklar/gençler arasında tütün kullanım sıklığının yaygınlığı
Gençler arasında elektronik ürünlerin ve ısıtılmış ürünlerin kullanım sıklığının artması
Tütün endüstrisinin özellikle yeni nesil ürünler açısından kadın ve çocuklara yönelik müdahaleleri
1 WHO, https://www.who.int/news/item/06-10-2025-who-tobacco-trends-report-1-in-5-adults-still-addicted-to-tobacco
1.2. Mevcut tehditler
Tütün endüstrisi taktikleri
Mevcut yasal düzenlemelerin ihlali
Sosyal ve dijital medyada yayılan haberler
1.3. Mücadele yöntemleri (ulusal ve küresel önlemler dahil) ve nasıl gerçekleştirileceği
Küresel ve ulusal düzeyde eşgüdüm içerisinde çalışmaların yapılmasına karar verilmiştir. Bu amaçla aşağıdaki adımlar atılabilir:
o Kadınlarla ilgili STK’larla iş birliği
o Kararlı kamu politikaları
o Uluslararası gelişmeleri izlemek
o Uluslararası başarıları izlemek
o Dünya Tabipleri Birliği ve diğer uluslararası organizasyonlarla iş birliği
o Hedef grupların genişletilmesi gerekebilir. Örneğin; kadınlar, çocuklar, işçiler, göçmenler ve sağlık emekçilerine yönelik örnekler üzerinde çalışılabilir.
o Ulusal Tütün Kontrol Programının gözden geçirilmesi ve eksiklerin geliştirici bir yöntemle paylaşılması, önerilerin geliştirilmesi
o Yerel yönetimlerle iş birliği yapılması
o Üniversitelerle iş birliği yapılması
o YÖK vb kurumlarla iş birliği yapılması
----------------------------------------------------------------
Çalışma Grubu 2:
Endüstri Taktiklerine Yönelik
Kolaylaştırıcılar (soyad alfabetik)
Dr. Levent Akyıldız
Dr. Celal Karlıkaya
Katılımcılar (soyad alfabetik)
Dr. Filiz Ak Azar
Dr. Ülkü Baştaş
Dr. Pınar Bostan
Dr. Hatice Çetindoğan
Dr. Osman Elbek
Dr. Füsun Kalpaklıoğlu
Dr. Oğuzhan Sepetçigil
2.1. Konuya duyulan gereksinimin gerekçeleri 2
Tütün endüstrisi politika yapım süreçlerine doğrudan müdahaleden kamuoyu algısını yönetmeye ve yeni nesil ürünlerle pazarı yeniden şekillendirmeye kadar geniş bir
taktikler yelpazesi kullanmaktadır. Türkiye, bu taktiklerin yoğun bir şekilde uygulandığı bir arena haline gelmiştir.
Ülkemizin de taraf olduğu DSÖ Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi (Madde 5.3) tütün kontrol çabalarını tütün endüstrisinin müdahalesinden korumayı gerektirir.
Küresel Tütün Endüstrisi Müdahale Endeksi: Türkiye'nin Alarm Veren Karnesi:
Türkiye'de tütün endüstrisinin halk sağlığı uygulamalarına artan ve başarılı müdahalesi “Küresel Tütün Endüstrisi Müdahale Endeksi (Global Tobacco Index) ile
2 Assunta M. Global Tobacco Industry Interference Index 2023. Global Center for Good Governance in Tobacco Control (GGTC). Bangkok, Thailand. Nov 2023. https://globaltobaccoindex.org/gti/2023 somut bir şekilde belgelenmektedir. Türkiye, 2023 yılına gelindiğinde 90 ülke arasında 72 puanla 72. sıraya gerilemiştir.
Tütün endüstrisi taktikleri başlıca aşağıdaki şekilde sınıflandırılmaktadır: 3
Reklam, pazarlama, sponsorluk faaliyetleri
Öncü, çıkar grupları ile toplum içinde ürünleri lehine faaliyetlerde bulunmak
Basın yayın yolu (sosyal medya dahil) ile çarpıtma, kandırma çalışmaları
Bilimsel çalışmaları destek aracılığı ile gerçekleri çarpıtma
Siyasi ilişkiler için lobicilik faaliyetleri
‘Zarar azaltma’ kandırmacası için tütün ürünlerine elektronik alternatifler geliştirme, sunma
Yasa, yönetmelik düzenlemelerine karışarak (masada bulunma) avantajlar elde etme çalışmaları
2.2. Mevcut tehditler
Türkiye'nin tütün kontrolü alanındaki mevcut durumu, geçmişte elde edilen başarılarla tam bir tezat oluşturmaktadır. Türkiye, Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) M-
POWER politika paketindeki ölçütlerin tamamını yerine getiren ilk ülke olarak uluslararası alanda örnek gösterilmiştir. Ancak;
o Türkiye'de alımı ve satımı yasadışı olmasına rağmen elektronik sigaraların internet üzerinden ve binlerce noktadan kolayca temin edilebilmesi, kontrol
mekanizmalarının ne denli işlevsiz olduğunun kanıtıdır.
o Elektronik sigaraların satış yasağının kaldırılması ve kenevir güncel tehditler olarak değerlendirilmektedir.
o 4207 Sayılı Tütün Ürünlerinin Önlenmesi ve Kontrolü Kanun’u gibi kapsamlı yasal düzenlemelerle "dumansız hava sahası" politikaları hayata geçirilmiş ve
önemli kazanımlar elde edilmiştir. Ancak bu başarı, sürdürülebilir olamamaktadır. Nargile kafelerinin ruhsat ve denetim eksikliği yaygın bir sorun olarak değerlendirilmektedir.
o Ülkemizde sadece 2019-2022 yılları arasında tütün şirketlerine 53 ayrı proje desteği sağlandığı bildirilmektedir. Bu teşvikler, DSÖ TKÇS'nin "Taraflar tütün
endüstrisine ayrıcalıklı hiçbir vergi muafiyeti vermemelidirler" şeklindeki açık hükmünü doğrudan ihlal etmektedir. Hükümetin, halk sağlığını korumakla
yükümlü olduğu bir alanda, bu zararı üreten endüstriye mali avantajlar sağlaması, endüstri müdahalesinin ne denli derinleştiğini göstermektedir.
o Tütün endüstrisi, ölümcül ürünler satan bir sektör olduğu gerçeğini örtbas etmek ve "iyi bir kurumsal vatandaş" imajı yaratmak için Kurumsal Sosyal
Sorumluluk (KSS) faaliyetlerini bir halkla ilişkiler aracı olarak kullanmaktadır. Bağış, sponsorluk ve yardım kampanyalarını, üst düzey yetkililere erişim
sağlamak, medyada olumlu yer bulmak ve politika yapıcılar üzerinde bir "iyilik borcu" yaratmak için kullanır. 2023 yılında yaşanan büyük deprem felaketinin
ardından Japan Tobacco International (JTI) ve Philip Morris International (PMI) gibi şirketlerin yardım çabalarına yaptıkları bağışları kamuoyuna duyurmaları,
bu stratejinin tipik bir örneğidir. Bu tür eylemler, endüstrinin kendisini 3 Dağlı E, Bostan P, Görek Dilektaşlı A. Tütün Kontrolünde Güncel Tehditler. Türk Toraks Derneği Yayınları (Yayın
no 32). Kasım 2022 (ISBN: 978-605-06717-9-7) toplumun bir parçası ve çözümün ortağı olarak konumlandırmasına hizmet
ederken, asıl faaliyetlerinin yol açtığı yıkımı perdelemektedir.
o Son yıllarda bu Kurumsal Sosyal Sorumluluk stratejisine eklenen bir diğer boyut ise "yeşil aklama" (greenwashing) olmuştur. Endüstri, yayınladığı
"sürdürülebilirlik" raporları ile çevresel etkilerini azalttığını, karbon ayak izini düşürdüğünü ve döngüsel ekonomiye katkı sağladığını iddia etmektedir. Oysa
her yıl trilyonlarca sigara izmaritinin toksik bir atık olarak doğaya karışmasına
neden olan bir sektörün "çevre dostu" olduğunu iddia etmesi, kamuoyunu
yanıltmaya yönelik bariz bir girişimdir. Bu söylem, dikkatleri ürünlerinin sağlık
ve çevre üzerindeki gerçek felaketinden uzaklaştırma amacı taşımaktadır.
2.3. Mücadele yöntemleri (ulusal ve uluslararası)
Sorunun yasal çerçevenin eksikliğinden değil, mevcut yasaları uygulamakla sorumlu
olan siyasi ve idari iradenin eksikliğinden kaynaklandığı değerlendirmektedir. Asıl
mücadele alanı, "uygulama açığı" ve bu açığı yaratan "hesap verebilirlik krizi"dir.
Endüstrinin en temel stratejisi, kendisini etkileyecek kararların alındığı masada bir
koltuk sahibi olmaktır. Bunu başarmak için yasa, yönetmelik taslaklarının hazırlanma
süreçlerine katılmaya, karar alıcılarla şeffaf olmayan kapalı kapı görüşmeleri yapmaya
ve özellikle sağlık dışı bakanlıkları hedef almaya çalışırlar. Maliye, ticaret ve gümrük
gibi bakanlıklar, endüstrinin abartılı ekonomik katkı iddialarına ve vergi artışlarının
kaçakçılığı artıracağı yönündeki yanıltıcı anlatılarına daha açık olabilmektedir.
TTB ve tabip odalarının mücadelesinin yeni yasa talep etmekten ziyade, mevcut
yasaların ve uluslararası sözleşmelerin hükümet tarafından neden uygulanmadığını ve
ihlal edildiğini kamuoyuna taşıması gerektiği değerlendirilmektedir.
2.4. Nasıl gerçekleştirileceği
Farkındalık Yaratma ve Bilinçlendirme Çalışmaları yapılabilir:
Tütün ürünlerinin ve tütün endüstrisinin halk sağlığı politikalarına
yönelik müdahalesinin zararlı doğası hakkında farkındalığın artırılması
için topluma, hekimlere ve politika yapıcılarına ayrı ayrı olmak üzere,
sosyal medya, konser, diziler vs. sanat ortamları dahil uygun
mecralarda paylaşımlar yapılması
Tabip Odaları ve tıpta uzmanlık derneklerinin TTB şemsiyesi altında güç birliği
yapmalarına zeminler oluşturulması
Yerel yönetimlerle iş birliği yapılarak halka yönelik eğitici etkinlikler planlanması
TTB_UDEK ile birlikte bir bilimsel alt yapı, kütüphane, veritabanı vs. oluşturulması
DSÖ TKÇS Tarafları için Endüstri İzleme Rehberi gibi araçlar kullanılarak endüstrinin
reklam, pazarlama, sponsorluk, kurumsal sosyal sorumluluk vs. faaliyetlerinin
yakından takip edilmesi
T.C. Sağlık Bakanlığı, 2024-208 Tütün Kontrolü Strateji Belgesi ve Eylem Planı, T.C.
CUMHURBAŞKANLIĞI STRATEJİ VE BÜTÇE BAŞKANLIĞI ON İKİNCİ KALKINMA PLANI
(2024-2028) BAĞIMLILIKLA MÜCADELE ÇALIŞMA GRUBU RAPORU gibi devlet politika
belgelerinin gözden geçirilmesi ve değerlendirilmesi
31 Mayıs Tütünsüz Bir Dünya Günü etkinlikleri kapsamında tütün endüstrisinin
maskesini düşürme temasının etkili bir şekilde kullanılmasının sağlanması
2.5. Basın vs. için üretilecek mesaj örnekleri (geliştirilmek üzere)
“Tütün Endüstrisinin çıkarına olan her söylem ve eylem Halkın Sağlığına Zararlıdır.”
“Tütün endüstrisi çocukları, gençleri ve kadınları bağımlı kılmak için hiç durmadan
çalışmaktadır.”
Elektronik nikotin ve tütün ürünleri “Buhar değil duman, su değil nikotin”dir.
“Tütün şirketleri sadece insan hayatına değil, toprağa, suya ve havaya da zararlıdır”
“Tüm kamu görevlilerinin tütün şirketleri ile etkileşimleri tam şeffaflığı gerektirir”
----------------------------------------------------------------
Çalışma Grubu 3:
Meslek Örgütleri ve Uzmanlık Dernekleri Mücadelesi
Kolaylaştırıcılar (soyad alfabetik)
Dr. Emine Baran Deniz
Dr. Oğuz Kılınç
Katılımcılar (soyad alfabetik)
Dr. Fatma Arslan
Dr. Remziye Can
Dr. Zafer Çelik
Dr. Pelin Duru Çetinkaya
Dr. Ajar Koçak
Dr. Kemal Oskay
Dr. Tansu Sakarya
Çalıştayda tartışmalar, hekimlik kimliği ve sağlık profesyonellerinin sorumlulukları üzerinden
yürütülmüş ve dernekler aracılığıyla verilecek ana mesajların olgunlaştırılması hedeflenmiştir.
Hekimlik pratiği, bağımlılık tedavisi, tütün ve nikotin ürünleri konularında görüş ve katkılar
paylaşılmıştır.
3.1. Konuya duyulan gereksinimin gerekçeleri
Bu çalışmaların amacı, son yıllarda çocuklar, gençler, kadınlar ve kırılgan gruplar
(LGBT+ dahil) arasında artan e-sigara kullanımına karşı toplumsal farkındalık
yaratmaktır.
Sağlık Bakanlığı 2025–2028 strateji raporuna TTB’nin dahil edilmemesi, tütün
kontrolü konusundaki çabaların dışında bırakılma endişesini artırmaktadır.
Arza yönelik olarak ürün çeşitliliğinin azaltılması, yeni ürünlere (örneğin kenevir
türevleri) karşı uyarı mekanizmaları geliştirilmelidir.
Talep yönünde ise tütün bağımlılığının bir hastalık olarak kabul edilip ilaç tedavilerinin
kronik hastalıklarda olduğu gibi reçete edilebilir hale gelmelidir.
Arz ve talep boyutundaki bu mücadelenin eşzamanlı yürütülmesi gereklidir.
Bu süreçte her türlü iletişimde pozitif bir dil kullanılmalıdır. Konusunda yetkin
iletişimci, reklamcı ve psikologlardan profesyonel destek alınarak kamuoyuna doğru
mesaj verilmelidir.
3.2. Mevcut tehditler, mücadele yöntemleri (ulusal ve küresel önlemler dahil) ve nasıl
gerçekleştirileceği
Temel Vurgular ve Öneriler
o ‘Önce zarar verme’ ilkesi temel alınarak, hiçbir tütün ve nikotin ürününün
kullanılmaması gerektiği vurgulanmalıdır.
o Nikotin ve tütün içeren her ürün zararlıdır ve tütün endüstrisi söylemi olan
‘zarar azaltma’ stratejisi yanlış bir yaklaşımdır.
o ‘İhtiyatlılık ilkesi’ doğrultusunda, nikotin veya tütün içeren tüm ürünlere karşı
olunduğu açıkça belirtilmelidir.
o Hekimlik meslek etiğinin ‘yararlı olma’ ilkesi gereğince, tütün ve nikotin
bağımlılığı olan kişilerin bu bağımlılığı tedavi ettirmeleri gerektiği
vurgulanmalıdır.
o Hekimlerin tütün ürünleri kullanması, hekimlerin ‘rol model olma’
sorumluluğuyla bağdaşmamaktadır. (Beyaz önlükle sigara ya da e-sigara
kullanımı farkındalık konusu yapılmalıdır.)
Eğitim, Bilgilendirme ve Farkındalık Çalışmaları
o Türk Tabipleri Birliği tarafından daha önce hazırlanan infografiklerin etkinliğini
artırmak için kısa, bilgilendirici veri setleri hazırlanmalı ve bu içeriklerin hedef
kitleye ulaşması için iş birliği yapılmalıdır.
o Sağlık çalışanlarının eğitimi öncelikli olmalı; ‘önce bahçemizi temizleyelim’
anlayışıyla hareket edilmelidir.
o Elektronik sigara (e-sigara) konusundaki doğru bilinen yanlışlara dikkat çeken
eğitim içerikleri oluşturulmalıdır.
o Hekimlerin tütün sorgulaması yapması gerektiği vurgulanmalı ve bu
sorgulamanın hastane ve sağlık sunucu sistemlerinde zorunlu hale getirilmesi
sağlanmalıdır.
o Akılcı ilaç kullanımı eğitiminde olduğu gibi, e-sigara zararları hakkında da
bilgilendirici slayt setleri hazırlanarak kongrelerde sunulabilir.
o Uzmanlık dernekleri, hekimlerin en güvendiği bilimsel danışma organlarıdır,
bu nedenle dernekler tarafından doğru, kısa, vurucu ve ortak açıklamalar
yapılmalıdır.
o Meslek örgütleri temsilcilerinin katılımıyla ortak videolar hazırlanabilir.
o Kongre, toplantı ve sempozyumların tütünsüz yapılması, bu etkinliklerde
hekimlerin tütün kullanımına karşı önlemler alınması önemlidir.
o İşyeri hekimliğinde tütün kontrolü eğitimi güncellenmeli ve TTB sürece dahil
olmalıdır.
o Tüm sağlık meslek gruplarının (hemşire, psikolog, teknisyen vb.) dernekleriyle
ortak eğitim ve paydaş çalışmalar yapılmalıdır.
o Türk Tabipleri Birliği’nin sağlık meslek emek örgütleriyle iş birliği içinde
çalışması önerilmiştir.
Politika ve Müfredat Önerileri
o Sempozyum çıktıları rapor haline getirilip uzmanlık derneği deklarasyonları
olarak Bakanlık ve ilgili kurumlara bildirilmeli ve somut fayda sağlanması
hedeflenmelidir.
o Sağlık eğitimi veren kurumların müfredatlarına tütün kontrolü eğitimi dahil
edilmeli ve bu konuda eğitim birliği sağlanmalıdır. Tütün bağımlılığı konusu
Çekirdek Eğitim Programına (ÇEP) temel ders olarak eklenmelidir. (Bu konuda
daha önce SUSUG ile yapılan iş birliği güncellenebilir.)
o Sosyal medyada veya kamusal alanda aktif olan görünürlüğü yüksek
hekimlerin, e-sigara tanıtımı ya da teşviki konusunda endüstri tarafından
yönlendirilmesine dikkat edilmelidir. Yanlış bilgilendirmelere karşı dikkatli
şekilde hukuki veya etik adımlar atılabilir.
o Tütün endüstrisiyle sıfır temas politikası benimsenmeli ve hiçbir koşulda
temsilcileriyle iletişim kurulmayacağı açıkça belirtilmelidir.
o Etik bildirgelerin güncellenmesi sürecinde, tütün endüstrisiyle ilişki kurmanın
etik ihlal sayılacağı hükmü eklenmelidir.
--------------------------------------------------------------------------------------
Grup çalışmalarının ardından…
Gruplar sunumlarını gerçekleştirmişlerdir. Her bir grup için geribildirimler alınmıştır. Toplantı
sonrasında kamuoyuna ilan edilecek tutum belgesinin taslak çalışması paylaşılmış ve görüşler
alınmıştır.
Gelecek dönem için çalışma sistematiği aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
1. Grupların raporlarını tamamlaması
2. Toplantı raporunun tamamlanması
3. Tutum belgesinin katılımcı derneklerin görüş ve onayına sunulması
4. Toplantı raporunun ve tutum belgesinin son şekilleri verilerek TTB web sayfasında
yayınlanması
5. Tutum belgesinin ING olarak da hazırlanması, Dünya Tabipleri Birliği ile paylaşılması
Toplantı, dilek ve temennilerle sona ermiştir.
