II. TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ SEMPOZYUMU SONUÇ BİLDİRGESİ

7-8 Mayıs 2004 Manisa

          Temel sağlık hizmeti, toplumun geneli tarafından benimsenen, tüm toplumu kapsayan ve kamu tarafından finanse edilen ESAS SAĞLIK HİZMETİDİR.
           Türkiye ulusal sağlık sistemi hiçbir dönemde olmadığı kadar Küreselleştirme baskısı altındadır.Bu baskı, küresel finans kuruluşları, tıp ve ilaç endüstrisi ve iç politik çevreler ile yürütülmektedir.

Kamu harcamaları payında, Türkiye son iki yılda 175 ülke arasında Dünya 85'inciliğinden 96'ncı sıraya gerilemiştir. Türkiye Temel Sağlık Hizmet göstergeleri (toplumun öncelikli risk gruplarının sağlık düzeyi) kötü durumdadır ve yıllar içinde beklenen gelişmeyi sağlayamamıştır.

Ulusal sağlık sisteminde Kamu Reformu yasa tasarısı çerçevesinde ve yeni örgütlenme ve finansman modeli önerileriyle getirilmek istenenler Temel Sağlık Hizmetleri ilke ve uygulamalarını tehdit edebilir ve sağlık hizmetine ulaşamayan kesimlerin daha da genişlemesine yol açabilir niteliktedir.

Türkiye Temel Sağlık Hizmeti örgütlenmesinin ulusal stratejisi, rekabete değil dayanışmaya temellenmelidir.

Türkiye birinci basamak sağlık örgütlenmesi ağır sorunlar yaşamaktadır. Finansman, donanım, sağlık insan gücü nicelik ve niteliği, dikey kurumların birinci basamağa entegre edilememesi, ekip hizmetinin zafiyete uğraması ile ilgili sorunlar yaşanmaktadır.

Temel Sağlık Hizmetleri çalışanlarının özlük, eğitim ve statü sorunların çığ gibi büyümektedir.

Var olan Temel Sağlık Hizmetleri örgütlenmesinde görülen aksaklıkların düzeltilmesi mümkündür ve gereklidir. Sosyalleştirilmiş sağlık hizmetlerinin aksayan yönlerinin düzeltilmesi, ilgili tüm kurum kuruluşlarla işbirliği ile yürütülecek çalışmalarla sağlanmalıdır. Ulusal çıkarlarımız ayrılığı değil birlikteliği gerektirmektedir.

Herkesin ücret ödemeden yararlanabileceği bir birinci sağlık örgütlenmesini koruyarak ivedilikle Sağlık ocaklarının finansman ve statü sorunları çözülmelidir. Finansman sisteminde koruyucu hizmetler özendirilmelidir.

Halk Sağlığı anlayışı ve geleneği toplum ve sağlık çalışanları düzeyinde yaygınlaştırılmalıdır. Bugün yaşanan sorunların önemli bir bölümü TSH örgütlenmesinde yeterli bilgi, deneyim ve eğitim düzeyine sahip yöneticilere görev verilmemesine atfedilebilir. Bu konudaki eksiklikler giderilmeli, Sağlık Bakanlığı ile üniversitelerin işbirliği güçlendirilmelidir.

            Temel Sağlık Hizmetlerinde araştırma ve geliştirme, teknoloji üretme anlamında giderek yok olmaktadır. Araştırma ve geliştirmeye ayrılan parasal kaynak neredeyse yok denecek durumdadır. Türkiye artık TSH teknoloji AR-GE'sinde tamamen yurt dışına bağımlı hale gelmiştir.

Bilgi üretiminde ise bir dağınıklık söz konusudur ve bilgi üretimi sistematik olmaktan ve yararlanılabilirlikten uzaktır.TSH'de başta aşı ve ilaç ve ilaç hammaddesi olmak üzere çevre ve beslenme üzerine teknoloji üretiminde ulusal boyut ivedilikle geliştirilmelidir.

Bilgi üretimi ve toplanması, Sağlık Bakanlığı, TÜBİTAK, TTB ve Halk Sağlığı Uzmanlık Derneği işbirliği içinde yürütülmelidir.

Ülke gereksinimlerine uygun ortak alan araştırmaları yapılıp yürütülmeli ve bir ulusal veri tabanı oluşturulmalıdır. Sağlık Eğitim ve Araştırma bölgeleri (SEAB), hizmet modeli geliştirilmesinde TSH'nin laboratuarı niteliğindedir. TSH 'de bilgi üretimine katkıları kanıtlanmış olan SEAB'ler yaygınlaştırılmalı ve güçlendirilmelidir.